Borg Verhildersum staat in de top 10 van de VriendenLoterij Kasteelprijs 2026 met het bijzondere liefdesverhaal van Allard Tjarda van Starkenborgh en Gratia Suzanna Clant. Dit is een echt bruiloftsgedicht uit 1648, dat de ontluikende liefde van het echtpaar verbeeldt als een klassieke mythe. Voor de prijsvraag is het gedicht hertaald naar eigentijds Nederlands en bewerkt tot een doorlopend verhaal, zodat het ook voor bezoekers van nu een meeslepende vertelling is. Het originele gedicht is via deze link te bekijken.
De inzending van de borg is verbonden met een van de pronkstukken uit de collectie: het familieportret van drie bij vier meter waarop Allard en Gratia samen met hun tien kinderen staan afgebeeld, met de borg op de achtergrond. Mythologische verwijzingen zoals Romeinse kledij en de twistappel in Gratia’s hand versterken de symboliek van het verhaal. De jury noemt de inzending een originele keuze die het erfgoed op bijzondere wijze tot leven brengt.
Stemmen en finale
Het publiek kan stemmen via www.dagvanhetkasteel.nl/stem. Iedereen vanaf 18 jaar mag zijn stem uitbrengen. De drie inzendingen met de meeste stemmen gaan door naar de finale, waar zij hun verhaal live presenteren aan de jury. De winnaar wordt bekendgemaakt op 22 mei, tijdens de officiële aftrap van de Pinkstereditie van Dag van het Kasteel.
Wat valt er te winnen?
De winnende erfgoedlocaties ontvangen cheques t.w.v. €10.000, €5.000 en €2.500. Bezoekers die stemmen maken bovendien kans op een kasteelovernachting met diner voor twee personen.
Waarom stemmen?
Met jouw stem help je het verhaal van Allard en Gratia verder te vertellen en te delen. De borg gebruikt een eventuele winst om het liefdesverhaal toegankelijk te maken via de museumapp Verhildersum To Go! en om verdiepend onderzoek te doen naar het netwerk van de voormalige bewoners van de borg. Zo blijft een liefdesverhaal uit 1648 in beweging en relevant voor bezoekers van nu.
Het liefdesverhaal
Na een lange oorlog werd het vredesverdrag ondertekend. Maar Cupido, de kleine god der liefde, staakt zijn strijd nooit. Waar Mars en zijn legers vertrokken, daar verscheen hij en begon zijn eigen veldtocht. In de nacht trok hij rond met zijn gevolg, de pijlen geslepen en gereed. Kortgeleden was Van Starkenborgh overvallen in zijn borg: een onophoudelijke strijd, tot het uiterste gevoerd.
Tegen alle verwachting in brak Verhildersum door, en de trotse Allard moest zich gewonnen geven. Zo zwoer hij trouw aan generaal Cupido. Nu richtte Cupido zijn pijlen op borg Scheltkema-Nijenstein. Halsoverkop sloeg hij het beleg. Hij riep Allard tot zich, droeg hem het bevel over en sprak: “Mijn weg voert mij elders. Verover Nijenstein zonder dralen. Maar geven zij zich over, staak dan het geweld. Want wie door deugd overwint, zal waarlijk worden bemind.” Allard gehoorzaamde. Niet lang daarna keerde Cupido terug met nieuws van zijn moeder.
De schone Venus had zich samen met Juno en Pallas gemengd in het lot van Nijenstein. De drie Gratiën hadden Gratia Susanna tot hun vierde gezellin gekozen, want zij vervult die naam in wezen en in daad. Haar afkomst is vermaard, haar aard mild, begiftigd met gaven van hemel en natuur die naar ieders wens schonken. Hun kostbaar juweel gaven zij niet prijs aan een onwaardige tegenstander. Maar Cupido nam het voor Allard op. Hij was een edele held, die aan Minerva de bloei van zijn jeugd had geofferd en in Frankrijk, met rijpend verstand, de kunsten van staatkunde en taal had leren doorgronden. Van ambt tot ambt had hij het Ommeland gediend, en nog altijd was hij afgevaardigde van de Staten. Hij stamde uit een zeer oud geslacht, waarvan zelfs de Duitse Rijn getuige kon zijn. Zo hoefde een Van Starkenborgh niet te wijken voor een Clant: in goedheid, bloed en deugd waren zij elkaars gelijke. De een was de ander waard. En, werd groot onthuld; Gratia was al door haar Allard geraakt. Daarom sprak Cupido tot zijn moeder: “Ga heen, het is tijd. Dit paar verlangt naar rust en een zachte liefdesstrijd.”
