Van half oktober tot en met 31 januari 2009 wordt de manifestatie “Verleden van Groningen” gehouden. Onderdelen van het programma zijn de presentatie van de nieuwe geschiedenis van Groningen, een achtdelige TV-serie over de geschiedenis van Groningen en door de musea in de provincie georganiseerde tentoonstellingen over dit onderwerp. Vervoerder Arriva zal met een geschiedenistrein op de lijnen in de provincie rijden.

Verhildersum organiseert in deze periode een tentoonstelling over de invloed van de Verlichting op het Hogeland in de periode 1775 – 1914. De tentoonstelling laat zien hoe het Hogeland van Groningen zich in de negentiende eeuw tot zo’n uitzonderlijk landbouwgebied kon ontwikkelen.

In de tentoonstelling worden Geert Reinders (de voorstander van het enten van koeien tegen de veepest) en de gebroeders Teenstra als Verlichte voorlopers van deze periode aangemerkt.

Scholing werd een centraal begrip bij de grote boeren op het Hogeland en de benoeming van ds. Uilkens tot eerste hoogleraar Landbouwhuishoudkunde aan de Universiteit van Groningen was daar de bekroning van. In die scholing speelden de Rederijkerskamers en de Nutsdepartementen, die alom werden opgericht, een belangrijke rol.

Na de inwerkingtreding van de Grondwet van Thorbecke in 1848 konden de boeren ook in politiek en bestuurlijk opzicht hun verlangen naar emancipatie in de praktijk brengen. Ze drongen door tot het provinciebestuur en de Eerste en Tweede Kamer.

Dit alles had ook gevolgen voor de leefstijl van de boeren zoals deze zichtbaar werd in de luxe interieurs van de boerderijen en de modieuze kleding.

Een zichtbaar effect was ook de modernisering van de landbouw. Er werden nieuwe teeltmethoden ontwikkeld en moderne werktuigen deden hun intrede. Een voorbeeld daarvan was de eerste Arendploeg die Cornelis Borgman, landbouwer op Oud Bocum/Kloosterburen, meenam op zijn terugreis uit de Verenigde Staten (1850).

Tenslotte wordt het einde van het emancipatieproces van de boeren gemarkeerd door de toekenning van een eredoctoraat aan Rijpko Jan Mansholt (Westpolder) voor zijn verdiensten op het gebied van de zaadveredeling.

Expositie over de invloed van de Verlichting op de boeren van het Groninger Hogeland

11 oktober t/m 31 januari 2009, donderdag t/m zondag van 13.00-17.00 uur

Locatie: Oude Museum Groningen, Praediniussingel 59, 9711 AG Groningen