Verhildersum_web_slider_08

Landgoed Verhildersum

Zwiebelmuster


.

.

Zwiebelmuster

Het verhaal erachter
Tegenwoordig vinden we in elke stad onder diverse merknamen de mooiste keramische serviezen uitgestald in winkels. Maar de geschiedenis van het Zwiebelmuster reikt eeuwen terug en voert ons over grenzen naar China waar de oorsprong van porselein ligt. Die naam danken we aan Marco Polo, een Italiaanse ontdekkingsreiziger, die in 1295 het product beschreef als glad, hard en doorzichtig als het huisje van porcella of zwijntje, een zeeslak. Men onderscheidt het Chinese porselein naar de dynastieën en zeker de Ming periode (1368-1644) betekende een hoogtepunt in de porseleinkunst. Prachtige motieven werden met verglazingstechnieken op wit porselein geschilderd. Inmiddels weten we meer over de ingrediënten van het lang geheim gehouden Chinese recept voor hard porselein: kwarts, veldspaathoudende steen en kaolien. Kaolien is (witte) porseleinaarde -hoe meer, hoe harder het porselein- genoemd naar de Gaoling, een heuvelrug in het noorden van Jiangxi, bij Ch’ing-tê-Chêng, het porseleincentrum. De flora motieven die we terugvinden in het Zwiebelmuster vinden hier hun bron.

Velen werden gegrepen door de sierlijkheid van het dunne transparante porselein, waarvan ook de klank verschilde met aardewerk. De koningshuizen en de adel lieten op hun tafels schoonheid en rijkdom spreken door er grote verzamelingen van aan te leggen. Ook in Europa wilde men dit product kunnen maken, niet alleen invoeren, en in de 16e eeuw trachtten pottenbakkers in Italië onvermoeibaar die kunst te ontdekken. Tenslotte lukte het hen om een crèmewit zacht porselein te maken door verpulverd glas aan klei toe te voegen, maar dat experiment konden ze niet herhalen. De Fransen hadden in de volgende eeuw meer succes; ze werkten met zachte klei en lieten zich inspireren door oosterse ontwerpen. Het harde porcelein werd in 1709 in Duitsland uitgevonden door Johann Friedrich Böttger en een jaar later werd de Manufaktur Meißen opgericht. Het porseleingeheim werd door afvallige werknemers verspreid en er ontstonden meer fabrieken in andere, nu Europese, landen.

Zwiebelmuster
Een van Meißens beste ontwerpers en porseleinschilders uit de begintijd was Johann Höroldt. Hij nam na Böttgers dood het atelier over en hield zich bezig met Chinoiserie schilderkunst, dat zeer geliefd was, maar ontwierp later meer Europese landschappen en ‘Duitse bloemen’. Onder zijn leiding ontwikkelde porselein-schilder J.D. Kretschman in 1738/39 het motief Zwiebelmuster, het succesvolste blauw porselein. Het zijn decoratieve patronen van gestileerde bloemen, gebladerte en perziken in blauw onderglazuur. Het werd afgeleid van het Chinese voorbeeld van de drie gezegende vruchten, perzik-granaatappel-citroen (een gestreepte meloen, respectievelijk ‘tijgercitroen’ als vruchtvariant). Niet altijd werd een motief juist herkend, de meloen of de granaatappel zag men bijvoorbeeld aan voor een ui. In de volksmond werd gesproken vanZwiebelmuster (ui in het Duits).

Het Zwiebelmuster kent 3 motieven, gerelateerd aan de plaats op het voorwerp: Spiegelmotiv (chrysantentak, bamboestruik en rankende klimplant), Kehlenmotiv (lotusbloesem en klimplanten) en hetFahnenmotiv (oorspronkelijk 3 vruchten, perzik, granaatappel en meloen). De pioenroos werd een fantasieschepping. Het grote drieblad werd met de jaren weglaten.
   

Na 1860 ontstond er een hang naar traditionele motieven en behoorde men in de rijkere (burger)kringen een Zwiebelmusterservies en sierporselein van Meißen in huis te hebben. Met de tijd namen producenten als Villeroy & Boch, Hutschenreuther, Rosenthal en vele anderen, het Zwiebelmuster over, dat nog steeds in gebruik is en ook wordt ‘vertaald’ in eigentijdse motieven.

Verborgen Schatten

Verborgen Schatten’ inspiratiebron voor de amateurkunst-expositie op Verhildersum

Expositie met werk van amateur-kunstenaars uit de regio
30 september t/m 29 oktober  2017
Lokatie: Museumboerderij Verhildersum, Leens
Openingstijden: di. t/m zo. 10.30 – 17.00 uur

Verborgen Schatten’, waar denkt u dan aan? Denkt u bijvoorbeeld aan schatgraven? Of denkt u aan een brandkast, aan schatten in de natuur zoals mineralen en fossielen, of aan archeologie en Pompeï, aan opgedoken schatten uit een VOC-schip of aan een verwacht nieuw kleintje of dat ene prachtige plekje in het landschap?
U ziet: met dit onderwerp kun je alle kanten op. Het is dan ook elke keer weer een uitdaging voor de deelnemers: hun eigen interpretatie van het onderwerp vormgeven. Soms is het een echte eye-opener.
Ieder jaar weer slagen amateurkunstenaars erin om het publiek te verrassen met hun werken. Ook dit jaar is dat weer gelukt. De afgelopen decennia is de kwaliteit van de inzendingen gestaag gegroeid. Steeds weer overstijgen sommige kunstwerken het niveau van amateurwerk en maken mede daardoor een bezoek meer dan waard. Door de jaren heen  is een vaste kern deelnemers ontstaan, ieder jaar aangevuld met nieuwe deelnemers. Omdat elk jaar het onderwerp verschilt, is tot het laatste moment onduidelijk hoe de expositie zal uitpakken. Dit zorgt ervoor dat deze tentoonstelling verrassend en boeiend is. Daarbij zijn de hand en het oog van de tentoonstellingsmakers onontbeerlijk! Kom en laat u verrassen door de werken van deze grote groep amateurkunstenaars.

Oktobermaand Kindermaand

SPEUREN NAAR SPOREN

op Landgoed Verhildersum Leens

Tijdens Oktobermaand Kindermaand, tevens Maand van de Geschiedenis, kunnen kinderen op Landgoed Verhildersum Leens speuren naar sporen uit het verleden en in de natuur. Er worden allerlei activiteiten voor kinderen georganiseerd. Zo kunnen ze samen met hun (groot-)ouders naar hartenlust strunen over het Landgoed en van alles ontdekken op het gebied van natuur en geschiedenis. Samen speuren en spelenderwijs het Groninger platteland ontdekken. Met een Struunkaart en een struuntas ga je op stap om de natuur op het Landgoed te verkennen. Met een tablet kun je samen met Cam en Vinnie het Verhildersum Mysterie proberen op te lossen. Over de vleermuizen kun je veel te weten komen in de kelder van de borg.

 

En iedere zondagmiddag mag je komen knutselen en vleermuizen maken in de museumboerderij. Daar kun je ook verkleed als Ot en Sien een selfie maken. Speel de spelletjes uit opa en oma's jeugd, zoals ganzenbord, mikado, lotto of kwartetten, steltlopen of hoepelen. Maar je kunt ook met een borgspeurtocht de borg verkennen of met de fotospeurtocht ontdekken hoe veelzijdig het Landgoed is. En beleef hoe de familie in de borg woonde, wat de boer allemaal deed en hoe het arbeidersgezin leefde in de 19e eeuw. Kom je ook?

 

 

PrintEmailPinterestLinkedinTwitterFacebook